Hani büyüklerimiz hep derler ya ‘şu anda en kolay yıllarınız, çocuklar büyüdükçe, dertleri de büyür’ diye. Hah işte, tam da üstüne basmışlar. Bizim evde artık bir ilkokul öğrencisi var. Göz açıp kapatıncaya kadar ergen olacak, karşımıza hiç bilmediğimiz konularla çıkacak. Her ne kadar hepimiz o dönemden geçmiş olsak da, devir artık çok değişti. Ben mesela cep telefonu kullanımından çok korkuyorum. Belli bir yaştan sonra nasıl denetleyebiliriz ki artık? Bu konuda ne şekilde davranmalıyız? Kendi yazıp bir şeyler açıyor Youtube’da, daha şimdiden sürekli denetler hale geldim. Bir yandan insan mutlu oluyor kendi kendine yetebiliyor diye, öteki taraftan ise ipler elinden kayıyor gibi hissediyorsun. Çok karışık duygular…

Uzman Klinik Psikolog Lora Benbiçaço Ergenlikte Cep Telefonu Ve Sosyal Medya Kullanımı konusunda neler yapabileceğimizi bizimle paylaştı. Kendisine buradan çok teşekkür ediyorum ve yazısını paylaşıyorum:

 

Ebeveynlerin Ergen Çocuklarının Cep Telefonu ve Sosyal Medya Kullanımları Konusunda İzleyebilecekleri Yollar

Teknolojinin hızla gelişmekte olduğu çağımızda, akıllı telefonların da ortaya çıkışıyla hem küçük hem büyük birçok kişinin yoğun olarak katılıp zaman harcamaya başladığı sosyal medya araçları (Facebook, Twitter, Instagram, Snapchat, Foursquare, Periscope, WhatsApp, vb.), özellikle arkadaşlık ilişkilerinin çok fazla önem kazandığı ve diğer insanlar tarafından onaylanıp beğenilme arzusunun en yüksek konumuna geldiği ergenlik döneminde ergenlerin çok sıklıkla kullandığı bir mecra haline geldi. Bu durum, bir yandan ergen çocuklarının sınırlarına saygı göstermek ve onlara kendi seçimlerini yapma ve kendi hatalarından öğrenme özgürlüğünü tanımak isteyen, diğer yandan da çocuklarını korumak için güçlerinin yettiği kadarıyla her şeyi yapmaya hazır olan ebeveynlerin çocuklarının cep telefonu ve sosyal medya kullanımları ile ilgili ne yapmaları gerektiği konusunda kararsız kalmalarına neden oldu. Sosyal medya ergenlerin hayatlarında pek çok farklı soruna neden olabildiği için (siber zorbalığa maruz kalma veya başkalarını siber zorbalığa maruz bırakma, uygun olmayan paylaşımlarda bulunma, yeni insanlarla tanışıp konuşma gibi durumların yaratabileceği problemler gibi…) ebeveynlerin zaman zaman çocuklarının sosyal medya kullanımlarını gözlemlemeleri ve aşağıda bahsetmiş olduğum dört yolu izlemeleri faydalı olur.

– Ebeveynlerin Kendi Sosyal Medya Hesaplarının Olması: Her ebeveyn sosyal medyadan hoşlanmasa da ergen çocuklarının sosyal medya kullanıcıları olması ebeveynlerin de sosyal medya hesaplarının olması için yeterli bir neden olabilir. Ergenlerin büyük bir çoğunluğu birden fazla sosyal medya aracını kullandığı için ebeveynlerin çocuklarıyla konuşup çocuklarının kullandıkları tüm sosyal medya araçlarını ve bu araçların nasıl kullanıldıklarını öğrenmeleri yararlı olur. Sosyal medyayı aktif olarak kullanmasalar bile ebeveynlerin sosyal medya araçları üzerinden çocuklarıyla arkadaş olmaları çocuklarının paylaşımlarını ve sosyal medyadaki davranışlarını gözlemleyebilmelerini sağlar. Bu, ebeveynlerin sadece çocuklarının kafalarından geçenleri öğrenmelerini sağlamaz (ergenler problemleriyle yüzleşmek veya problemleri hakkında birileriyle yüz yüze konuşmak yerine problemlerini Facebook’tan yazarak insanlarla paylaşmayı tercih edebilirler) aynı zamanda çocuklarının sosyal medya üzerinden uygun olmayan davranışlarını ve paylaşımlarını da görüp onlara müdahale edebilmelerini sağlar. [Not: Facebook’un filtreleme özelliği kullanıcılara belli paylaşımları belirledikleri kişilerden gizleyebilme olanağı tanır. Ebeveynlerin şüphelendikleri durumlarda çocuklarının onlardan belli paylaşımları gizleyip gizlemediklerine dair bir değerlendirme yapmaları yararlı olabilir.]

– Çocuklarla Açık İletişim Kurulması: Çocuklarıyla açık iletişim kurabilen, onlarla dürüstçe ve rahatça paylaşımlarda bulunabilen ebeveynler genellikle aynı yaklaşımı çocuklarından görürler. Çocukların ebeveynleriyle konuşmayı güvenli bulmaları ve her konu hakkında onlarla rahatça konuşabileceklerini bilmeleri çok önemlidir. Çünkü ters tepki veya ceza alma korkusu ergenlerin kendilerini ailelerinden çekmelerine, onlardan bir şeyleri saklamalarına veya onlara karşı isyankâr davranmalarına neden olabilir. Ergenlik döneminde ergenler sınırları test ederler. Bu dönemde ebeveynlerinin uygun bulmadığı şekillerde davranmayı ve sözleri söylemeyi tercih edebilirler. Bu durum, ebeveynleri biraz zorlasa da, insan doğasının doğal bir parçasıdır. Ebeveynlerin bu durumu anlaması, bu duruma saygı göstermesi ve bu durum karşısında sabırlı kalmaya devam etmesi, çocuklarına onlarla her turlu konu hakkında konuşabileceklerini söylemeleri açık iletişimi ve paylaşımı artırması açısından çok gereklidir. Ebeveynlerin zor konular hakkında çocuklarıyla konuşmayı başlatmaları yararlı olur. Çocuklarının tek kelimelik cevaplar veriyor olsalar bile onları dinliyor olduğunu bilerek çocuklarıyla konuşmaya devam etmeleri aile içinde açık iletişim için rahat bir ortam sağlar. Ebeveynlerin zor konulardan biri olan cep telefonu güvenliği ve güvenli sosyal medya kullanımı hakkında çocuklarıyla dürüst ve açıkça konuşmalarının önemi, çocukların kendilerine veya başkalarına zarar verebilecek davranışlarda bulunma riskini azaltacağından dolayı, çok büyüktür.

– Çocukların Mahremiyet Alanlarına Saygı Gösterilmesi: Ergenler, onlar için büyük önem teşkil eden mahremiyetleri ihlal edildiğinde ebeveynlerinden uzaklaşabilirler. Ayni zamanda, ergenlerin kendilerine güvenen bireyler haline gelebilmeleri için de ebeveynlerinin onların mahremiyetlerine saygı göstermeleri,  onlara güvendiklerini dile getirmeleri ve göstermeleri çok önemlidir. Bu nedenle, ebeveynlerin çocuklarının cep telefonu ve sosyal medya sitelerindeki şifrelerini bilmeleri ve şüphelendikleri durumlarda telefon ve bilgisayar geçmişlerine bakmaları yararlı olabilse de, haklı nedenler olmadığı veya çocukları şüphe çeken şekillerde davranmaya başlamadıkları sürece onların bu özel alanını ihlal etmemeleri daha uygundur.

– Sınır Konması: Özellikle akıllı telefonu ve/veya I-Pad’i olan birçok ergen zamanının büyük bir kısmını sosyal medya sitelerinde geçirerek gerçek dış dünyadan ve gerçek ilişkilerden kopabilmektedir. Aynı zamanda, daha önceden de bahsetmiş olduğum gibi, sosyal medya araçları üzerinden uygun olmayan şekillerde davranarak kendisine veya başkalarına zarar gelmesine neden olabilmektedir. Bu durum ergenlerde sosyal, duygusal ve akademik problemlere yol açabileceği için, ebeveynlerin gerekli buldukları takdirde çocuklarına cep telefonu ve sosyal medya kullanımları ile ilgili kurallar ve sınırlar koymaları faydalı olur. Çocuklarıyla konuşup ortak bir noktada buluşmaya çalışarak ve çocuklarının ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak, ebeveynler çocuklarının sosyal medyada ve cep telefonunda harcayabilecekleri zamanla ilgili sınırları belirleyebilir  ve nedenlerini açıklayarak davranışlarıyla ilgili kuralları  koyabilirler.

Lora Benbiçaço

Uzman Klinik Psikolog

HENÜZ YORUM YOK